Kryteria rozpoznawania uzależnienia od seksu, zaproponowane przez Patrick’a Carnes’a, brzmią w skrócie następująco:
- Powtarzające się, nieudane próby kontrolowania zachowań seksualnych;
- Poświęcanie dużej ilości czasu na sprawy związane z seksem (poszukiwanie okazji, realizacja zachowań itp.);
- Poświęcanie większej niż planowano, ilości czasu na realizowanie zachowań związanych z seksem;
- Obsesyjne myślenie, planowanie i fantazjowanie na temat przeżyć i doświadczeń seksualnych;
- Zaniedbywanie obowiązków rodzinnych, zawodowych i towarzyskich na rzecz przyjemności seksualnych;
- Kontynuowanie zachowań seksualnych pomimo oczywistych strat i powtarzających się problemów;
- Potrzeba poddawania się kolejnym, intensywnym, bardziej ryzykownym i niebezpiecznym zachowaniom seksualnym, w celu osiągnięcia odpowiedniego poziom zadowolenia seksualnego;
- Ograniczanie lub zaprzestawanie towarzyskich, zawodowych oraz innych przyjemnych/rozrywkowych zachowań – aby wygospodarować więcej czasu na zachowania seksualne;
- Doświadczanie dyskomfortu w sytuacjach, kiedy nie jest możliwe zrealizowanie kompulsywnego zachowania (rozdrażnienie, niepokój, podenerwowanie itp.).
Kryteria diagnostyczne „nałogowego seksu” wg Goodmana
- Powtarzające się niepowodzenia powstrzymania impulsów do realizowania określonych zachowań seksualnych.
- Narastające odczuwanie napięcia tuż przed realizacją zachowań seksualnych.
- Odczuwanie przyjemności lub odprężenia podczas angażowania się w zachowania seksualne.
- Obecność co najmniej pięciu objawów, spośród niżej wymienionych:
- Częste zaabsorbowanie zachowaniami seksualnymi lub ich przygotowaniem
- Częste angażowanie się w zachowania seksualne, w szerszym zakresie lub przez dłuższy okres czasu niż było to pierwotnie zamierzone.
- Powtarzane starania kontrolowania lub zaprzestania zachowań seksualnych.
- Znaczny nakład czasu spędzany na aktywności niezbędnej dla zachowań seksualnych, angażowaniu się w zachowania seksualne lub odwracaniu jego następstw.
- Angażowanie się w zachowania seksualne kosztem obowiązków zawodowych, szkolnych, domowych lub zobowiązań społecznych.
- Zaniechanie lub ograniczenie istotnych aktywności społecznych, zawodowych lub rekreacyjnych z powodu zachowań seksualnych.
- Kontynuowanie zachowań seksualnych mimo świadomości istnienia problemów społecznych, finansowych, psychologicznych lub fizycznych, o których wiadomo, że są związane z zachowaniami seksualnymi.
- Tolerancja – potrzeba zwiększania intensywności lub częstości zachowań seksualnych w celu osiągnięcia pożądanego efektu.
- Niepokój lub irytacja w sytuacjach utrudniających lub uniemożliwiających realizację zachowań seksualnych.
Niektóre objawy zaburzenia utrzymują się przynajmniej przez miesiąc lub występowały w sposób powtarzalny przez dłuższy okres czasu.
Sexual Addiction Screening Test – polska adaptacja (Gola i wsp., Psychiatr. Pol. 2017; 51(1): 95–115)
- Czy doświadczyłeś wykorzystania seksualnego w dzieciństwie lub młodości?
- Czy Twoi rodzice mieli jakieś problemy z życiem seksualnym?
- Czy masz poczucie, że twoje zachowania seksualne nie są normalne?
- Czy kiedykolwiek zdarzyło się, że czułeś się źle z powodu swoich zachowań seksualnych?
- Czy Twoje zachowania seksualne kiedykolwiek spowodowały problemy w Twoim lub w życiu osób z Twojej rodziny?
- Czy kiedykolwiek poszukiwałeś pomocy z powodu swoich zachowań seksualnych?
- Czy skrzywdziłeś kogoś z powodu swoich zachowań seksualnych?
- Czy którekolwiek z Twoich zachowań seksualnych było związane z łamaniem prawa?
- Czy podejmowałeś wysiłki, aby zaprzestać któregoś ze swoich zachowań seksualnych, ale nie udało ci się to?
- Czy są takie zachowania seksualne, które ukrywasz przed innymi ludźmi?
- Czy podejmowałeś próby, aby zaprzestać, któregoś rodzaju swojej aktywności seksualnej?
- Czy czułeś się zagrożony lub poniżony z powodu swoich zachowań seksualnych?
- Czy po aktywności seksualnej czujesz się przygnębiony?
- Czy masz wrażenie, że twój popęd seksualny ma nad tobą kontrolę?
- Czy zaniedbywałeś ważne obszary swojego życia (tj. pracę, rodzinę, przyjaciół, rozrywkę w wolnym czasie) z powodu poświęcania zbyt dużej ilości czasu na seks?
- Czy kiedykolwiek miałeś poczucie, że popęd seksualny jest silniejszy od ciebie?
- Czy seks jest prawie wszystkim, o czym myślisz?
- Czy kiedykolwiek seks lub fantazje romantyczne były dla ciebie ucieczką od problemów?
- Czy seks stał się najważniejszą rzeczą w Twoim życiu?
Udzielenie więcej jak 5 twierdzących odpowiedzi na powyższe pytania może przemawać za obecnością kompulsywnych zachowań seksualnych